Hayatımızda seçtiğimiz temel roller vardır. Bu roller bazen karşımıza çıkan ilişkiler veya duruma göre değişkenlik gösterebilir ama roller arasındaki döngüsel her zaman aynı kalır.
Kurban Üçgeni; işlevsiz ilişki dinamiğidir. Kurtarıcı, zorba, kurban örüntüsü ile pekişen bir döngüdür.
Annesinin aşırı korumacı tutumundan dolayı kendisini kurban gibi gören bir erkek çocukluğunu düşünelim annesi çocuğunun dışarıdaki insanlar tarafında kaba davranacaklarını düşünerek çocuğun kendine güvenmesini ve sorun çözme becerisini kazanmasına engel olur. Kurban olmayı öğrenen çocuk okul hayatında kırılgan ve güçsüz yapısından dolayı zorbaları kendisine çeker.
İşlevsiz bir ailede büyüyen bireyler kurtarıcı, zorba ve kurban rollerini öğrenirler. kurban her zaman kendini mağdur ederek zorbayı kendine çeker ve kurtarıcının kendisini kurtarmasını bekler. bu döngüsel durum her rol için geçerlidir her bir birey bu üç rollüde deneyimlemiş olur. hiçbir rollün diğerinden bir üstünlüğü yoktur. Bu yüzden bütün roller kurbandır. bu yüzden bu döngüye kurban üçgeni adı verilmektedir.
Kurtarıcı aslında çocukluğunda kurbandır. Ancak çocukken kendisine ait olmayan ağır sorumlulukların verilmesi durumunda bu rolü erken yaşta öğrenmeye başlayabilir. Yeni doğan kardeşin sorumluluğu, anne-babasının sorunlu evliliğini devam ettirmelerini sağlama sorumluluğu, aileye ekonomik olarak yardım etme sorumluluğu bunların bazılarıdır. Zamanla kendi sorunlarını ikinci plana atarak başkalarının sorunlarına odaklanmayı öğrenir. Kendi sorunlarını çözmekteki çaresizliğini, başkalarının sorunlarını çözerek güçlü hissetmeye dönüştürür. Zamanının büyük çoğunluğunu omuzlarının kaldırabileceğinden fazla yükün altına girerek geçirir. Birileri için üzülüp, onlar için bir şeyler yapmaya hazırdır. Tabi bu sayede kendi sorunlarına odaklanacak enerjisi de kalmamaktadır. Zaman içinde gönüllü olduğu işler ona yük olmaya, yaptığı iyilikler, görevi olarak algılanmaya başlar. Yükleri arttıkça kurtarıcının kalbinde öfke ve gücenme duygusu yeşermeye başlar ve kurtarıcı kurbana dönüşür. Kurtarmaya çalıştığı kişileri de zalim haline getirir tabi.
Aşağıdaki rollerin kendilerine ait bazı belirgin özellikleri ve rollerin davranış şekilleri vardır.
Kurtarıcı
Kendisine ait olmayan sorumlulukları yüklenen ve bunun sonucunda da kendi sorunlarını ikinci plana atan bireylerdir.
- Kendisine ait olmayan sorumlulukları üstüne alır.
- Başkasına yardım etmek onun için motivasyon kaynağı olarak görür.
- Kendi sorumluluklarını ikinci planda tutar.
Zorba
Kendi sorunlarıyla baş edemeyen ve çözmekte başarısız olan bu bireyler, hissettikleri korkuyu gösteremedikleri için onu öfke ile ifade ederek etrafındaki insanları suçlar.
- Sorunlarla baş edemez.
- Hissettikleri kötü duygulardan dolayı başkalarına saldırgan olurlar.
- Okul veya hayatta kırılgan ve güçsüz kişileri hedef seçerek zorbalık yaparlar.
Kurban
Hayata karşı sorumluluk almasına izin verilmeyen ve aşırı korumacı tutuma maruz kalan bireylerdir.
- Birçok davranışı kendi başına yapabileceği konusunda şüphe duyar.
- Kurtarıcıya muhtaç olduklarını düşünürler.
- Sorumluluk almaktan kaçar.