Duygusal yeme davranışı genellikle stres, endişe, korku, can sıkıntısı, üzüntü, yalnızlık veya yetersizlik duygularının hissedilmesi ile birlikte meydana gelmektedir. Olumsuz duyguları bastırma isteği ile yemek yeme davranışı kesişince kendini güçlü hissetmek veya unutmak için ortaya yemek yeme arzusu çıkar.
Teoride yoğun stresin tokluk hissine bezer bir durum yaşatacağı ve iştahı azaltacağı düşünülmektedir. Ancak bazı insanlarda bu durumun tam tersi gerçekleşir ve duygusal yeme sıklığı artabilir.
Bir araştırmada, duygusal durumun besin alımını etkilediği görülmüştür. Araştırmaya göre normal veya düşük kilolu kişilerin olumsuz duygusal durumlarda daha az yedikleri fark edilmiştir. Ancak fazla kilolu kişilerin ise böyle durumlarda daha fazla yemek yediği görülmüştür.
Bu durumun duygu regülasyonu, deneyimsel kaçınma, baş etme yöntemi ve kişisel farkındalık ile ilgili olduğunu belirten teoriler mevcuttur.
Duygusal yeme, daha çok stres durumuna yanıt oluşturma davranışı olarak varsayılmaktadır. Doğal afetlerden sonra da stres düzeyinin yükselmesi yüzünden duygusal yeme davranışı sık gözlemlenebilir.
105 kadının dahil olduğu ortalama 2 yılı kapsayan bir çalışma yapılmıştır. Bu çalışmada kadınların deprem öncesi ve sonrası yeme davranışları araştırılmış ve yüksek strese maruz kalma ile yeme davranışı ilişkili bulunmuştur. Yüksek stres seviyeleri, sağlıklı yeme davranışlarında (sebze meyve tüketmenin azalması, kahvaltının atlanması) azalmaya sebep olmuştur.
Ne Yapabilirim?
Öncelikle kendinize zaman tanıyın. Sevdiklerinizden ve yakınlarınızdan destek alın. Sosyal destek, duygusal iyileşme için anahtardır. Duygularınıza yakın arkadaşlarınız ile iletişim kurarak, günlük tutarak ve sanatsal bir aktivite ile yer açın. Bu süreçte bir psikoterapistten yardım almanız oldukça önemlidir.
Uyku, yemek, egzersiz gibi rutinlerinizi sürdürün.
Sağlıklı yemek yeme rutini oluşturmak için öncelikle sabırlı olun. Ertelemek yerine yapabildiğiniz kadarına izin verin ve en mükemmeli yapmaya çalışmayın.
Duygusal yeme davranışının neden olduğu bir kilo probleminiz varsa bunu diyetisyene danışmanız oldukça önemlidir. Ve sağlık kontrolüne gitmenizde fayda vardır. Fakat sağlıklı bir yeme rutini oluşturmaya çalışırken kendinize kilo verme hedefi koymayın.
Bir yeme günlüğü tutmanız önerilir. Yeme günlüğü özellikle yeme davranışı ve duygularınız arasındaki bağlantıyı fark etmeniz ve kendinizi daha iyi anlamanız için önemlidir.
Yemek yeme zamanlarınızın peşine düşün. Yemek yeme istediğiniz en çok ne zamanalar da ortaya çıkıyor?
Sağlıklı yemek yeme stratejileri geliştirin. Duygusal yeme davranışı genellikle ayakta hızlıca tüketmek veya koltukta, TV karşısında odağı yemekten kopartacak şekilde gerçekleşir. Bunun yerine öğünlerinizi mutlaka yemek masasında oturarak ve dikkatinizi tamamen yemeğe vererek gerçekleştirin.
Yakın arkadaşlarınız veya aile üyelerinizden sağlıklı yeme rutinine geçerken destek isteyin. Öğünlerinizi düzenlerken size yardımcı olmalarına, yemek yerken sizi gözlemelerine izin verin. Onlardan mutlaka geri bildirim alın.