Basit bir tanımlama ile “Başarı=Hedefine Ulaşmaktır.” Akademik başarı da; doğru öğretim uygulamalarıyla tüm çocuklarımızın kendi potansiyelinin üst düzeyinde başarıya ulaşmasıdır. Yani 100 üzerinden 60 ya da 80 almanın çok daha ötesindedir; “Akademik Başarı”.
Aileler akademik yaşamlarında daha iyi yerlere gelebilmesi için tüm olanaklarını kullanarak çocuklarına destek vermeye çalışırlar. Aslında çocukların ailelerinden beklentileri basittir; koşulsuz sevilmek, saygı görmek, kendi kararlarını vermek ve anlaşılmak isterler. Aileler çocukları için en iyisini isterken farkında olmadan çocuklarını mutsuz ve başarısız olacakları bir geleceğe hazırlıyor olabilirler. Çocukların akademik başarısında ailenin rolü çocuğun arzu ve istekleri karşısında gösterdiği tutuma göre şekillenmektedir. Aile içerisinde planlarını, geleceğe yönelik isteklerini paylaşabilen çocukların akademik başarı elde etmeleri daha kolay oluyor. Eğer aile çocuğun hedef ve hayallerini gerçekçi bulmuyorsa çocuklar arzu ve isteklerini dile getirmemeye başlıyor. Üstelik ailenin bu yaklaşımı çocukların başarısızlık algısı geliştirmesine ya da performans kaygısı duymasına da neden oluyor.
Ailelerin akademik başarıdaki rolü çocuklarına verdikleri sorumluluk alma fırsatı ile doğru orantılıdır. Örneğin küçük yaşlardan itibaren sorumluluk almayı öğrenen çocuklar, yaptıklarının sonuçlarına katlanmayı öğrenmektedirler. Bu da koşullarını iyileştirmek için daha fazla istek duymalarına neden olur. Sorumluluk alabilen çocuklar başarı ve başarısızlıklarının getirilerini daha kolay idrak etmektedirler. Böylece ailelerinin söylemesine gerek kalmadan çalışmaktadır. Ebeveynlerin çocuklarda sorumluluk bilinci oluşturabilmek için; yaş dönemine ve gelişim düzeyine uygun sorumluluklar vermelidir. Bununla birlikte kendi kararlarını verebilme konusunda desteklemek, aldıkları kararların sonuçlarını düşündürmek gerekmektedir.
Başarıya Giderken Başarısızlıklardan Ders Almak
Çocuklarımızın her zaman başarılı olmasını beklemek çok gerçekçi bir hedef değil. Bununla birlikte başarısız oldukları zamanlarda olacak. Önemli olan verdiğimiz tepkilerde çocuklarınızın başarısızlıklarından ders alarak kendilerini geliştirmelerinde motive edebilmektir. Başarısız olmak her çocuğu üzer, ailenin verdiği büyük ve negatif tepkiler ise bu üzüntüyü perçinler. Çocuklarınız size başarısız bir sonuç ile geldiğinde kullanabileceğiniz yapıcı yaklaşımlar vardır. Bir örnek verecek olursak; “Başarılı olmayı istediğini ve bu sonuç için şu an üzüldüğünü biliyorum. Ancak bazen çocuklar, başarılı olabilmek için başarısızlığı öğrenirler. Nerelerde hata yaptığına bakıp eksiklerini tamamlarsan bir sonraki sınava daha iyi hazır olacaksın.” Burada ebeveynler kendi üzüntüsünden değil çocuğun neler hissettiğini anlayabildiğinden bahsetmiş ve ona çözüm önerileri sunmuştur. Bir çocuğun ihtiyacı da ailesini üzmek değil, başa çıkamadığı bir zorluğun nasıl üzerinden gelebileceğini öğrenmektir. Akademik başarı söz konusu olduğunda ailenin rolünün ne derece büyük olduğu yapılan alan araştırmalarında görülmektedir.