Gaslighting, bir Psikolojik Manipülasyon ve Taciz yöntemidir. Bireyi kendi hafıza, algı ve akıl sağlığını sorgulayıp irdelemeye iten bir çeşit kötü yönlendirmedir. Bireyde veya seçilen grupta şüphe uyandırma, kalıcı inkâr, çelişki ve yalan yoluyla peyderpey dikte edilir ve fark edilmesi kimi zaman güçtür. Terimin adı Gas Light(Gaz Lambası) adlı 1938 yapımı bir oyundan gelmektedir. Oyundaki erkek karakter eşini deli olduğuna ikna etmeye çalışır ve gaz lambasını söndürdüğünde eşi bunun gerçek değil uydurulmuş bir şey olduğunun farkına varır.
Neden Gaslighting Yapmaya Başvururlar.
Eyleme dönüşmeyen sözler ile karşı tarafı manipülasyon eder ve söylediği cümleleri yada verdiği sözleri ret ederek karsı tarafa gasligting uygulamaya başlar yanı karşı tarafa kendi doğrusunu kabullendirmeye ve inandırmaya çalışır. Sorumluluk almayan insanların dikkati başka bir tarafa çekmek için sik kullandığı bir davranıştır. Gaslighting yapan bir birey yaşam öyküsüne bakıldığında hata yapmaktan kaçan ve bunu kendisini hayatta kalma mekanizması olarak kullanırlar. Psikopatoloji olarak incelendiğinde karşısındakini kontrol altında tutmayı hedefleyen sosyopatik özellikli “Narsistik Kişilik Bozukluğu” olan kişiler veya “Antisosyal Kişilik Bozukluğu” olan kişilerin kullandığı bir yöntem olarak karşılaşılmaktadır.
Gashligthin Uygulayan İnsanların Sık Kullandıkları Cümleler
- Çok abartıyorsun, sadece şaka yapıyordum.
- Ben öyle bir şey demedim, uyduruyorsun resmen.
- İyi misin? Delirmiş gibi davranıyorsun.
- Ne dediğini anlamıyorum, hiç anlaşılmıyor.
- Kadınlar/Erkekler neden bunları bu kadar abartır anlamıyorum.
- Bu yaşandı mı gerçekten, hafızan çok kötü.’
- Senin hakkında etrafta kötü konuşuyorlar, senin için çok üzülüyorum.
- Bu kadar da hassas olunmaz, biraz güçlü ol, her şeye ağlanmaz.
- Her şeyi de benden istemesen mi?
- Seni ne kadar sevdiğimi bilmiyor musun?
- Sana bu kadar değer veriyorken inanamıyorum bu tepkine.
- Seni asla incitmem, nasıl böyle düşünebilirsin?
- Resmen uyduruyorsun
- Sen benim en değerlimsin, onları bir anlık söyledim. Seni ne kadar sevdiğimi biliyorsun değil mi?
- Çok abartıyorsun, bunda bir şey yok.