Değersizlik, bireyin kendini hem toplum içinde hem de içsel dünyasında önemsiz görmesi olarak tanımlanmaktadır. Bu kişiler varlıklarının bir önemi, değeri olmadığına inanırlar. Kendilerine karşı memnuniyetsiz ve umutsuzlardır. Tüm bu düşünceler bireyin duygusal sağlığını da olumsuz yönde etkilemektedir.
Kendini değersiz gören kişiler diğer insanları kendilerinden üstün görür. Bu yüzden de davranışlarını diğer insanların fikirlerine göre şekillendirmeye çalışırlar.
Her birey yaşamının bir döneminde kendini değersiz hissedebilmektedir. Fakat bu süreç uzadıkça, kişi kendi içinde değersizlik hissine maruz kaldıkça bunu kendi başına çözmesi zorlaşır. Değersizlik hisseden bireyin bu durumu sürekli yaşaması bazı psikolojik rahatsızlıklara yol açabilmektedir. Sosyal fobi, depresyon bu problemlerden bazılarıdır. Bu noktalarda bireyin yardım alması oldukça önemlidir.
Ortaya çıkabilecek problemler sadece bunlardan ibaret değildir. Değersiz hisseden birey kendi sınırlarının farkına varamayan veya sınırlarını fazlasıyla esneten biri haline girer. Örneğin birey kendini değersiz hissettikçe sosyal ilişkilerinde hayır diyemeyen biri olur. Kendinden taviz veren ve özel ilişkilerine bağımlı birisine dönüşür.
Değerli Hissetmek İçin Neler Yapılabilir?
Kontrol Alanını Fark Etmek
Değersiz hisseden birey hayatındaki olumsuzluklar yüzünden kendini suçlama eğilimindedir. Hayatımızdaki problemleri düzeltmek bazen bizim elimizde olduğu gibi bazen de tamamen diğer insanlara ve dünyanın düzenine bağlıdır. Bu noktada bireyin yapması gereken değiştirebileceği yani kendi kontrol alanında olan noktaları saptamaktır. Aynı zamanda değiştiremeyeceği yani diğer insanlar ve çevrenin düzeni ile ilgili durumların kontrol alanının dışında olduğunu fark etmektir.
İyi Yönlerin Listesini Yapmak
Kendini değersiz hisseden bireyler sadece olumsuz yönlerini görme eğilimindedirler. Oysa iyi yönlerini listelemek kişinin geri planda bıraktığı olumlu yönlerini fark etmesini sağlar. Bu maddeler bireyin karakteri ve düşünce yapısı ile ilgili olabileceği gibi fiziksel özellikleri ile de ilgili olabilmektedir. Bu listeyi el altında bulundurmak ve ara ara göz atıyor olmak kişiye iyi gelecektir.
Yaşamı Gözden Geçiriyor Olmak
Bireyin hayatında değersiz hissedeceği birçok faktör olabileceği gibi temelinde düzensiz bir hayatın varlığı olabilmektedir. Yeterince uyumamak veya gereğinden fazla uyumak, sağlıksız ve düzensiz beslenmek, mutlu edebilecek aktivitelerden uzak durmak değersiz hissetmede temel oluşturan etmenlerdendir. Bireyin bu noktalarda iyileştirici çalışmalar yapması değer grafiğinin yükselmesini sağlayacaktır.